Spelen voor veerkracht, compassie en verbondenheid

Compassie, de kracht in kwetsbaarheid
De Amerikaanse wetenschapper Brené Brown deed uitgebreid onderzoek naar veerkracht. Zij ontdekte dat de belangrijkste factor voor veerkracht -zelfcompassie- is. Dat betekent liefdevolle vriendelijkheid, ook voor onze kwetsbare kanten. Door ons zonder oordelen, dapper en met vertrouwen kwetsbaar op te stellen voor onze eigen imperfecties en die van anderen, belanden we in pure verbondenheid.

Hersenscans hebben aangetoond dat kwetsbaarheid en verbondenheid actief zijn in hetzelfde hersengebied. Precies dat deel in ons brein dat ook betrokken is bij liefde, vertrouwen, plezier en creativiteit. Eigenlijk alles dat ons leven betekenis en kleur geeft. Kwetsbaarheid omarmen dus, voor een meer bezield leven.

Verbondenheid vanuit moed
Wetenschapper Daniel Goleman vertelt ons dat de nieuwste bewijzen in de biologie en neurowetenschappen, ons leren dat de mens vooral goed functioneert in situaties van positieve verbondenheid.

Verbondenheid, is de energie die overspringt tussen mensen wanneer ze zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelen. Die oprechte verbinding van waaruit we zonder waardeoordeel kunnen ontvangen, en met hart en ziel kunnen delen. Door het ontwikkelen van meer compassie, groeit de kans op die oprechte verbinding. Compassie gaat over het kunnen meeleven wanneer een ander iets naars overkomt. Die vaardigheid begint bij onszelf en het respectvol erkennen van ons eigen lijden. Alleen op die wordt het mogelijk de ander werkelijk te begrijpen, en ontstaat de kans op echte verbinding.

Een ander belangrijk onderdeel voor het ontwikkelen van compassie is het respecteren van eigen grenzen en die van een ander. Mensen aanspreken op hun persoonlijke verantwoordelijkheid vergt moed, maar is van belang om via die compassie te komen tot de verrijking van een bezield leven. Moed betekent in deze context het loslaten van wat anderen van ons vinden, en ons op die manier kwetsbaar durven opstellen. Door te leren volgens jouw kernwaarden, en niet die van een ander, ontstaat er toegang tot een goed gevoel van eigenwaarde. Verbondenheid en gedeelde liefde is dus zo groot als de mate waarin we onszelf waarderen vanuit zelfcompassie.

Spelen voor veerkracht
Ons eerste romantische beeld van leven en liefde wordt gaandeweg ons leven aangepast door de teleurstellingen die ook horen bij de realiteit; de momenten waar onze verwachtingen niet worden beantwoord in het dagelijks leven. Iedere tegenvaller breekt dat kinderlijke ideaal een klein stukje af en draagt een sceptisch steentje bij aan een iets minder optimistisch beeld van de werkelijkheid.

Om te voorkomen dat we bitter worden kunnen we via mindfulness de positieve invloed op ons welzijn terugpakken en bestendigen. Voor die zelfverantwoording hebben we een bepaalde mate van discipline nodig. Prachtig volwassen allemaal. Toch, uit deze bron van wilskracht kunnen we niet oneindig putten. Om tegenslagen goed op te vangen moeten we veerkrachtig zijn. Dus is het belangrijk dit te voeden. Dit doen we met bewuste onbevangen ‘speeltijd’. Spelen is niet iets dat is voorbehouden aan enkel de jeugd. Het is eerder een voorrecht van menszijn.

Duiken in fantasie
Als we opgroeien breiden we ons reservoir aan ervaringen uit. Superhandig dat we niet continu alles opnieuw hoeven uitvinden. Nadeel is wel dat herinneringen ook de neiging hebben de fijne naïeve vrijheid van onze kinderjaren, het open ervaren en ontdekken hoe het is op dat moment, op te slokken. Wat we beleven wordt afgeplakt met een automatisch concept: denken het te kennen, zonder nog verder te kijken, voelen, proeven, horen, ruiken. We -denken het allemaal al te weten- en verliezen de magie van het unieke moment.

Streven naar succes gaat ten kosten van onze creativiteit en originaliteit. Spelen biedt onze een prachtig tegenwicht. De kans om los te komen van begeerte en verlangen, om even puur te genieten van het zijn. Want met spelen hoeven we niet te -bereiken-. Het is al goed van zichzelf.

Onderzoek voor jezelf: wanneer heb jij voor het laatst gedanst of gezongen? Wat is het wat jou helemaal betovert, zodanig dat je geen prestatie nastreeft, geen vergelijking maakt met iets of iemand? Dat waarbij je los kan komen van ‘moten’ en even mee kan gaan in de flow van jouw fantasie? Heb je het te druk? Makkelijk: plan speeltijd in je agenda, en geef prioriteit aan jouw veerkracht!

Spelen is niet kinderachtig
Spelen kan wel degelijk serieus zijn. Kijk maar een maar spelende kinderen, dat spel verloopt soms in serieuze ernst.

Dit heeft niets te maken met kinderachtigheid. Het wordt pas kinderachtig wanneer er sprake is van:

  • Hysterische opwinding
  • Sensatiezucht
  • Overdrijving
  • Pessimisme
  • Gebrek aan humor

De beste remedie tegen kinderachtigheid is -relativeren-.

Om weer terug te kunnen naar de vrijheid van spelen, is het noodzakelijk dat we het contact met ons lichaam koesteren of in ere herstellen. Daar is waar we het goede gevoel van genot als beste ervaren, via onze zintuiglijke waarneming. Alle variaties daarop zijn mentale alternatieven, die ons per direct in onze natuur van verlangen terug laten schieten. Verlangen naar vasthouden wat goed is, wegduwen van dat ene wat niet goed is. Die begeerte die ons afleid uit het huidige moment, en ons al het goede dat er al wel is doet vergeten.

Spelen dus voor veerkracht. Veerkracht voor de moed voor kwetsbaarheid. Kwetsbaarheid voor verbondenheid. In compassie verbonden met ons zelf en anderen.

Veerkracht en compassie trainen
De ademruimte kunnen gebruiken om vooraf richting te geven via een onderzoekende vragen:

  • In welke situatie heb je je onlangs kwetsbaar gevoeld?
  • Welk oordeel richting jezelf kan je daarbij opmerken?
  • Welke emotie typeerde die ervaring?
  • Is er ook een fysieke sensatie ergens in je lichaam die je daaraan kan koppelen?

Via de bijlage Persoonlijk onderzoek voor veerkracht en compassie kun je de ademruimte de richting geven van een compassie- en veerkrachttraining.
Geleide ademruimtes tref je hier aan.

Bronnen

  • Homo ludens -Johan Huizinga
  • Erik van Praag
  • Jan Paul van Soest
  • Piero Ferrucci
  • Brené Brown
  • Daniel Goleman

Leven vanuit werkelijkheid -Byron Katie

Byron Katie heeft een methode ontwikkeld waarbij we zelf de verantwoording nemen voor ons eigen welzijn. Simpelweg door onszelf 4 vragen te stellen. Door deze vraagstelling leren we ons denken te onderzoeken tot we de realiteit voorbij onze persoonlijke filters ontdekken. De vrijheid die volgt dringen door tot in alle aspecten van ons leven en relaties. We gaan zelf aan het werk, en volgen daarmee Byron’s advies: do the work!
-The work- is een manier om schadelijke gedachten te herkennen en te leren doorzien.

Of zoals Byron het zelf omschrijft: ‘The Work is een simpel maar krachtig proces van onderzoek dat je leert om de gedachten die al het lijden in de wereld veroorzaken te herkennen en te onderzoeken. Het is een manier om te begrijpen wat je pijn doet en om de oorzaak van je problemen helder tegemoet te treden.’

Terugpakken van onze eigen invloed
Via mindfulness meditatie en beoefening leren we opmerkzaam te worden voor onze gedachten. Daarmee krijgen we ook oog voor de negatieve gedachten die we van nature ontwikkelen. Eenmaal opmerkzaam ontdekken we de invloed ervan op onze emoties en gedrag. De behoefte kan ontstaan van die negatieve gedachten af te willen. Die weerstand is waar we extra alert mogen zijn. Deze afkeer kan de negativiteit namelijk ongewenst versterken.

Om die reden wille we negatieve gedachten vriendelijkheid benaderen. Zo vermijden we onnodige stress. We kunnen uiteraard de gedachten proberen te veranderen of te vervangen door positieve varianten. Het nadeel daarvan is dat we ze enkel opzij schuiven tot ze terugkeren.

Pijnlijke gedachten kunnen gestapeld zijn. Dat betekent dat de ideeën die we als eerste waarnemen, niet altijd de kern van de emotie raken. Door onszelf de juiste vragen te stellen, brengen we de essentie steeds verder naar boven en kunnen we ontdekken welke aannames, associaties en interpretaties onze ervaring van de werkelijkheid verkleuren. Door de realiteit op deze wijze steeds meer zuiver in kaart te brengen, kan in de praktijk veel lijden wegvallen bij dat wat we ervaren. De beleving van een situatie wordt meer neutraal en minder kwetsend.

Zelfonderzoek: aan het werk
Het is belangrijk de tijd te nemen voor de antwoorden. Soms duurt het even voordat de antwoorden door onze vaste patronen heen schemeren. Voor het onderzoeken van de persoonlijke overtuigingen kan het werkblad ondersteunen.

  • Kies een stressvolle situatie uit het heden, verleden of toekomst.
  • Schrijf de gedachte op zoals je hem denkt in korte, eenvoudige zinnen.
  • Censureer niet.
  • Probeer de emotie volledig te voelen.

Hebben we een overtuiging in het vizier, dan kunnen we deze onderzoeken door deze te onderwerpen aan de volgende 4 vragen:

  • Is het waar?
  • Kun je absoluut zeker weten dat het waar is?
  • Hoe reageer je als je die gedachte gelooft?
  • Wie zou je zijn zonder de gedachte?
  • Is dat waar?

Is het absoluut waar?
Kun je zeker weten dat het waar is, nu, op dit moment? In onze waarneming is er veel dat we niet weten, zien of begrijpen. Om toch een compleet beeld te vormen wordt een groot deel van onze gedachten gevormd door aannames. Ook worden veel gedachten gebaseerd op ervaringen uit het verleden of verwachtingen voor de toekomst, los van de huidige situatie.

Hoe reageer je als je die gedachte gelooft?
Gedachten, emoties en lichamelijke sensaties zijn direct met elkaar verbonden en versterken elkaar. In reactie daarop volgt in veel gevallen automatisch gedrag. Zonder dat we zeker weten of gedachten juist zijn, handelen we er dus veelal wel naar. Dat is menselijk en doen we allemaal. Het is alleen niet altijd het gedrag dat ons of de situatie het beste helpt.

  • Hoe reageren we op deze gedachte die je gelooft?
  • Hoe behandel je de ander en jezelf?
  • Sluit je ogen en leef je in: hoe laat het effect van die actie jou voelen?
  • Welke emotie ervaar je?
  • Wat gebeurt er in je lichaam?
  • Wat wilde je bereiken?
  • En wat heb je bereikt?

We handelen vaak vanuit onze beste intenties. Toch worden we soms geleid door onbewuste verwachtingen ten aanzien van anderen. Het verlangen naar liefde, goedkeuring, veiligheid, comfort, genot en waardering van een ander. Wanneer dit uitblijft kan dat leiden tot onzekerheid, pijn en verdriet. In reactie kunnen we verwijten uiten, gekoppeld aan een situatie, terwijl deze eigenlijk voortkomen uit die onbeantwoorde verwachtingen.

Wie zou je zijn zonder de gedachte?
Verhalen over verleden of toekomst kunnen ons een gevoel van identiteit geven.

  • Welk verhaal domineert er in jouw leven?
  • Kun je een reden verzinnen die geen stress veroorzaakt om het verhaal dat je gelooft te laten varen?
  • Wie zou je zijn zonder die gedachte, dat verhaal?

Door een bepaalde negatieve overtuiging los te laten, prikken we door de illusie van die identiteit heen en kunnen we meer werkelijk zijn. De vraag is niet ‘Kun je het verhaal laten varen?’, het gaat om het bedenken van een goede reden dat te doen. Daadwerkelijk ‘loslaten’ is namelijk een verouderd concept. Dit probeert de mensheid al eeuwen, en zonder succes.

De omkering
Dan volgt de omkering. Door de gedachten vanuit een andere invalshoeken te bestuderen, hoe absurd bij aanvang dat ook lijkt, dan kan dat leiden tot nieuwe inzichten. Nieuwe perspectieven die heel bevrijdend kunnen werken. Stel je open voor de omkering, het tegenovergestelde van wat je oorspronkelijk ervaarde, en kijk oprecht hoe dat waar zou kunnen zijn. Keer je negatieve gedachte of overtuiging om:

  • Naar jezelf. Waar je hij/zij noteert, vult je nu ‘ik’ in.
  • Naar de ander. Het oorspronkelijk verwijt naar de ander, vul je nu in vanuit jezelf: ik zelf -verwijt- (…).
  • Het compleet tegenovergestelde: dat ‘wat de ander niet doet’, wordt ‘wat de ander wel doet’.

Voorbeeld: ‘Hij luistert niet naar mij.’

  • Keer het om: ‘Ik luister niet naar mezelf.’
  • Keer het nog een keer om: ‘Ik luister niet naar hem.’
  • Keer en keer: ‘Hij luistert naar mij.’

Voor iedere omkering ga je terug naar de originele stelling (je borduurt niet verder op de voorgaande omkering). Geef 3 oprechte voorbeelden van hoe iedere omkering waar is in deze situatie. Neem hier de tijd voor, het zijn compleet nieuwe gedachten, dat is even wennen. Maar je hebt ze nodig, want de oude maken je niet gelukkig heb je inmiddels ontdekt.

Leven vanuit werkelijkheid
Nadat we de negatieve gedachten/overtuigingen van alle kanten hebt onderzocht zijn we toe aan de volgende stap: de laatste vraag op het werkblad ‘Wat wil je niet meer met deze persoon meemaken?’
Benader die gedacht met de opening ‘Ik ben bereid om wel…’.
Door de omkeringen te doorlopen hebben we onszelf open gesteld voor de realiteit zonder angst. Nu is het tijd om dat ook te erkennen. We zijn bereidt de werkelijkheid te ervaren zoals deze is, niet vanuit het tergende bezwaar dat het anders zou moeten.

Komen de nare gedachten terug? Mooi! Dat is het signaal dat we weer vasthouden aan een idee dat niet waar is. Het startsein om weer aan het werk te gaan en het vragenonderzoek hierop los te laten. Zo reduceren we stress en pijn stap voor stap en structureel.

Byron Katie: ‘Ik ontdekte dat ik leed wanneer ik mijn gedachten geloofde, maar dat het lijden op hield als ik ze niet langer voor de waarheid aanzag.’

Algemene voorwaarden

LeeuwPraktijk verbindt zich aan de algemene voorwaarden van het NRTO, zoals overeengekomen het de Consumentenbond.
Hieronder vind je een aantal aanvullende voorwaarden, specifiek voor de mindfulness trainingen van LeeuwPraktijk.

Aanmelding en betaling
De aanmelding start door een e-mail te sturen naar moniquedeleeuw@yahoo.com. Na een positieve intake volgt aanmeldformulier, praktische informatie en de factuur via de e-mail. Na ontvangst van het aanmeldformulier en ontvangst van de betaling door LeeuwPraktijk, is de aanmelding definitief. Door de factuur te voldoen ga je akkoord met deze algemene voorwaarden. Het verzoek is over te gaan tot een betaling binnen 14 dagen (na factuurdatum). Mocht de betaling later binnen komen, dan is de reservering niet gegarandeerd.

Volgorde inschrijvingen
Bij overschrijding van het maximaal toelaatbare aantal inschrijvingen voor de cursus wordt het tijdstip waarop de betaling is ontvangen als selectiecriterium gehanteerd.

Annulering
Annulering van de inschrijving is mogelijk onder de volgende voorwaarden:

  • Tot 2 maanden voor aanvang van de opleiding is de deelnemer 10% van de kosten van de opleiding verschuldigd.
  • Tussen 2 maanden en 1 maand voor aanvang van de opleiding is de deelnemer 25% van de kosten van de opleiding verschuldigd.
  • Bij annulering korter dan 1 maand is de deelnemer 50% van de kosten van de opleiding verschuldigd.
  • Bij annulering minder dan 2 weken voor aanvang van de opleiding is de deelnemer de volledige kosten verschuldigd.

LeeuwPraktijk heeft het recht om bij dwingende of onvoorziene omstandigheden cursusdagen te verzetten, en bij een te gering aantal aanmeldingen de gehele training te annuleren. Bij het niet doorgang vinden van een opleiding vanwege te weinig aanmeldingen worden de deelnemers voor aanvang van de opleiding ingelicht. Uiteraard vindt in deze gevallen restitutie van de betaling plaats. LeeuwPraktijk vergoedt maximaal het bedrag van de cursuskosten.